نگاهی گذرا به شهرستان میانه

پل دختر میانه
شهرستان میانه، در شمال غربی ایران و جنوب شرقی استان آذربایجان شرقی قرار گرفته و یکی از ۱۹ شهرستان آن به شمار می رود. این شهرستان در محل تلاقی سه استان آذربایجان شرقی، زنجان و اردبیل قرار گرفته و ۷ همسایه در اطراف خود دارد: سراب از شمال، بستان آباد از شمال غربی، هشترود از غرب، چاراویماق از جونب غربی، زنجان از جنوب، خلخال از شرق و اردبیل از شمال شرقی این شهرستان را دربرگرفته اند. شهرستان میانه با ۵۵۸۰ کیلومتر مربع مساحت از مجموع مساحت۴۵۱۶۲ کیلومتر مربعی استان، به عنوان پهناورترین شهرستان استان آذربایجان شرقی محسوب می شود که یک هشتم از خاک استان و یک سیصدم از خاک ایران را دربرگرفته است.
جمعیتی شهرستان
بر اساس آمار ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران با استناد به اطلاعات سر شماری نفوس ومسکن سال ۱۳۸۵ کل جمعیت این شهرستان ۱۹۱۲۹۱ نفر بوده که از این تعداد ۱۰۰۴۱۴نفر ساکن شهرها وتعداد ۹۰۸۷۷ نفر ساکن روستاهای شهرستان می باشند.
آمار کنونی این شهرستان در سال ۸۹تعداد ۱۹۵۹۵۳ نفر را نشان می دهد.
جغرافیای طبیعی شهرستان میانه
آب و هوا و پوشش گیاهی: شهرستان میانه به جز در دامنههای پست دره قزل اوزن، در قسمت میانی و جنوب شرقی که دارای اقلیم خشک و سرد است، همچنینی به جز ارتفاعات بالای ۱۸۰۰ متری بزقوش در شمال که دارای اقلیم ارتفاعات فوقانی میباشد، در سایر مناطق دارای اقلیم خشک سرد میباشد. متوسط بارش سالانه ۳۲۰ میلیمتر در نقاط کم ارتفاع جنوب شرقی و در بالای ارتفاعات بزگوش از ۳۹۳ تا ۶۰۰ میلیمتر متغیر است. متوسط دمای سالانه نیز در این شهرستان، ۳ الی ۵/۱۴ درجه سانتیگراد، در مناطق مختلف آن میباشد.
به طور کلی، مشخصات این شهرستان طبق گزارش سازمان برنامه و بودجه، به شرح زیر میباشد: – حداکثر درجه حرارت متوسط سالانه، ۷/۱۸ درجه سانتیگراد. – حداقل متوسط درجه حرارت سالانه، ۹/۴ درجه سانتیگراد. – حداقل میزان میزان رطوبت نسبی هوا، ۴۸ درصد – حداکثر میزان رطوبت نسبی هوا ۶۸ درصد. – از نظر پوشش گیاهی، دارای انواع و اقسام گیاهان خودرو میباشد که حدود ۴۰ رقم انواع گیاه را دربر میگیرد. از جمله: کنگر وحشی، علف آبه، چچم یا چچن، بولاغ اوتی، کاکوتی، بومادران، مرضه کوهی، قازآیاغی، ترشک، اسپند، خاکشیر، ریواس، پونه، نعناع کوهی، درمنه و کاکوتی و … میباشد.
ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: شهرستان میانه، در جنوب رشته کوه بزقوش قرار دارد. ارتفاع عمومی زمین در این شهرستان، از ۷۵۰ متر در منتهی الیه گوشه جنوب شرقی آن دره قزل اوزن تا ۳۳۰۰ متر در قلل رشته کوه برغوش متغیر است.
شیب عمومی زمین به جز در گوشه جنوب شرقی شهرستان، در کلیه نقاط آن به سمت مرکز ( شهر میانه) میباشد و در نهایت تمامی دامنهها به قزل اوزن ختم میشوند. از نظر شکل زمین، قلل ۲۵۰۰ الی ۳۳۰۰ متری بزگوش و زمینهای وسیع و کم شیب پایین آن در غرب دره گرمه چای ویژگی اصلی نیمه شمالی شهرستان را تشکیل میدهد. رشته کوه بزقوش، که در قسمت جنوب سبلان و در شمال میانه قرار گرفته و دره علیای تلخه رود از کوههای بزقوش میباشد. امتداد این رشته کوه از مغرب به مشرق و به طول ۱۲۰ کیلومتر و ارتفاع آن در اطراف شرقی تا حدود ۳۸۰۰ متر، ولی در طرف غربی از ارتفاع آن کاسته میشود و در جنوب شهرستان سراب ۳۱۷۰ متر و در شیشک کوه در حدود ۲۴۵۰ متر ارتفاع دارد. رشته کوه بزقوش در جنوب شهرستان سراب و از خود میانه کاملاً نمایان است و دو درهدر طرفین بزقوش قرار گرفته که یکی آجی چای و جلگه سراب است که آن را از سبلان(ساوالان) جدا کرده و دیگر در قارانقوچای میباشد که از بین بزقوش و سهند جاری است.
منابع آبی: منابع آبهای سطح الارضی و رودخانههای میانه و میزان آب دهی آن به شرح زیر است: ۱- رودخانه شهری چای یا شهر چایی، با ۱۳۰ میلیون مترمکعب ۲- قرنقوچای با ۵۱۰ میلیون مترمکعب ۳- رودخانه آیدوغموش با ۱۵۰ میلیون متر مکعب ۴- رودخانه قزل اوزن با ۱۲۵۰ میلیون متر مکعب ۵- گرمه چای ( گرمرود) با ۳۰۰ میلیون متر مکعب
همه این رودخانههای از طریق قزل اوزن به دریای خزر وارد میشوند. علاوه بر اینها چندین رود کوچک دیگر از جمله رودخانه شیخ احمد ترکمان، صومعه، اشلق، قوری چای که از رشته کوه بزگوش سرچشمه گرفته و به رودخانه قزل اوزن میریزند. تعداد چشمههای کوچک و بزرگ و در حدود ۲۹۶ رشته قنات، با عمق، طول و میزان آب نسبتا، کم در قسمتهای مختلف شهر و روستا پراکنده هستند که بخشی از آب مورد نیاز شهرستان را تامین مینمایند. (ادامه مطلب…)